Yeni ÇED ve proje değişikliği hakkında VTG Madencilik şirketine sorularımız

ÇED ÇALIŞMASI SONUNDA HAZIRLANACAK OLAN ÇED RAPORU’NDA AÇIKLIK GETİRİLMESİ İSTENEN HUSUSLAR VE YANITLANMASI BEKLENECEK SORULARIMIZ

KONU: Çaldağı'ndaki nikel madeni işletmesinin ÇED değişikliği sürecinde cevap vermesi istemi ile aşağıdaki sorularımıza açıklık getirilmesi istenmiştir. 

1- Sardes nikel madencilik şirketinin,  ENCON şirketine hazırlattığı ÇED raporunda, açık liç yönteminin en çevreci yöntem olduğu, kapalı sistemin çevreye çok daha büyük zararları olduğu belirtiliyordu. Şimdi ne değişti de açık liç yönteminden vazgeçiliyor? Neden kapalı sistem şimdi daha uygun hale geldi? Önceki ÇED raporundaki bilgiler mi gerçek dışıydı? Peki şimdiki bilgilere neden ve nasıl güvenelim?

2- Önceki ÇED raporunda sülfürik asit fabrikası ile bir ÇED’de olması gereken bilgilerin büyük bir çoğunluğu yoktu. Hayati bazı konulardaki bilgiler de gerçek dışıdır. Bu durum Kimya Mühendisleri Ege bölge başkanlığının, EGE Üniversitesi Kimya Mühendisliği bölüme hazırlattığı raporda açıkça ortaya konmuştur. Bu ÇED revizyonunda da sülfürik asit ile ilgili yeterli ve detaylı bilgilerin olmadığı görülüyor. Dünyanın en büyük sülfürik asit fabrikalarından biri olması planlanan bu yatırım için böyle yüzeysel ve gerçek dışı bilgilerle yatırım yapılması kabul edilebilir mi?

3- Sülfürik asit fabrikasından saatte ve günde toplam ne kadar ve ne tür atıklar (özellikle bacadan) doğaya salınacaktır? Asit fabrikasından doğaya salınacak olan maddelerin, yönetmelik sınırları içinde olsa bile toplam olarak ne tür etkisi olabileceği hesaplanmış mıdır? Çevreye verebileceği olası etkiler, toplam olarak hesaplanmış mıdır? Hesaplanmışsa bu bilgilerin tarafımıza verilmesini istiyoruz.

4- ÇED revizyonunda işletmenin su ihtiyacının Turgutlu belediyesi arıtma tesisinden elde edilecek su ile karşılanacağı belirtilmektedir. Bu konuda bakanlık ve Turgutlu belediyesi ile yapılmış yazılı bir anlaşma var mıdır? Varsa bir örneğinin tarafımıza verilmesini istiyoruz. Arıtmadan fiilen elde edilecek su miktarı bilimsel olarak tespit edilmiş midir? Bu suyun yetmemesi veya başka bir sebeple kullanılamaması halinde alternatif su temin yolu ne olarak öngörülmüştür? Yer altından çekilecek su miktarları ne amaçlarla ve ne miktarda olarak öngörülmektedir?

5-  İşletmenin doğaya arsen ve arsenik bakımından etkileri nelerdir?

6- Cevher’in kapsamlı bir kimyasal bileşiminin yer alması. Bu arada, Ni, Co, Fe ve Mn’in yanında As (arsenik) içeriğinin de belirlenmesi ve rapor’da yer alması.

7- Yeni ÇED Tanıtım Dosyası’nda sözü edilen zenginleştirme aşamalarının her birinin sonunda çıkan, örneğin Liç işleminden sonra tikenere pompalanacak olan çamurda; tikener alt akışından ters akışlı yıkama ünitesinde gönderilen malzemede; ikinci aşama tank liçi işlemi uygulanırsa bundan çıkacak olan malzemede; yıkama işleminden çıkan işlenmiş cevherde; bu sistemin son bölümünden çıkan yıkama suyu solüsyonunda; stabilizasyon işleminden geçmiş işlenmiş cevher ve proses atıklarınde; solvent elektrolit ekstraksiyon ve kobalt solvent ekstraksiyon ve nikel elektro kazanım işlemleri sonunda çıkacak malzemelerde; Crud Temizleme işleminde kalacak ve atılacak olan katı kısımda da Ni, Co, Fe ve Mn’in yanında As (arsenik) içeriğinin de belirlenmesi ve Rapor’da yer alması.

8- Tank Liçi sonrasındaki çoğu işlemde sözü edilen CaCO3 ile pH’ı, örneğin önce 3’e sonra 5’e yükseltmeye yönelik uygulamalardan çıkacak olan karbondioksitin (CO2) kütle ve hacminin ne kadar olacağı ve bunun ne olacağının araştırılması ve sonuçlarının açıklanması.

9- Bu yollarla açığa çıkacak karbondioksitin (CO2) kütleden hangi fiziksel süreçlerle (örneğin kabarcıklanarak mı) ayrılacağı; bu sırada, içinden ayrılmakta olduğu sıvı fazın serbest yüzeyinde gaz kabarcıkları oluşturup oluşturmayacağı; bunlar, patlayıp gaz atmosfere karışırken beraberlerinde çok çok küçük sıvı (asit) damlaları, sisi de (mist) taşıyıp taşımayacaklarının araştırılması ve sonuçlarının açıklanması.

10- Ocak içindeki kalıcı kazı şevlerinin daha önceki tasarımdaki 34,4°’den nasıl olup ta 39,9°’ye yükseltildiği; bütünü lateritik killerin içinde açılacak olan bu şevlerin basamaklarda 70°’de, toplu şevde de nerede ise 40°’de duraylı kalabileceğine nasıl olup ta karar verilebildiği; bu yolda yapılmış ve yapılacak sondaj, laboratuar (zemin mekaniği) ve stabilite analizi çalışmalarının ayrıntılarıyla ÇED Raporundan yer alması.

11- Yağışlı bir dönemde ocak şevlerinde oluşabilecek bir heyelan sonucunda bunun Çampınar Köyü’nü nasıl etkileyeceğinin inandırıcı bir modelle incelenip gösterilmesi.

12- ÇED Başvuru Dosyası’nda hiçbir bilgi verilmeyen ve 261 hektar yer kaplayacak olan proses atıkları depolama tesisinin proje hesap ve çizimlerine bütün ayrıntılarıyla yer verilmesi; bunların seddelerinin hangi malzeme ile, hangi aşamalarla ve hangi tasarımla yapacağı; her aşamadaki duraylılıklarının (stabilitelerinin)  duragan ve deprem yükü altındaki koşullarda değerlendirilmesi ve sonuçlarının bütün ayrıntılarıyla açıklanması; bu tesislerde oluşacak bir yenilme, duraylılık bozulması sonucunda depolanan kütlenin nasıl davranacağının modellenmesi; bunca sarp bir yamacın ve akaçlama siteminin en yüksek kesiminde tasarlanmış olan bu tesisin yenilmesi ve depolanan gerecin akmaya başlaması durumunda Musaçalı Köyü yerleşiminin bundan nasıl etkileneceği; böyle bir durumda Gediz akışının bundan etkilenip etkilenmeyeceğinin tartışılması.

13- Kırma, eleme ve öğütme aşamasında doğaya ne gibi etkiler olacaktır? Bu faaliyet aşamalarında tozumanın engellenmesi için nemlendirmek için ne kadar su kullanılacaktır? Bu su ihtiyacı nereden karşılanacaktır?

14- Prof. Dr. Hasan Malay’ın kültür varlıkları bakımından bölgenin önemli potansiyeli olduğu ve detaylı incelemelerin kazılar da dahil yapılması gerektiği yönünde raporu bulunmaktadır. Kültür varlıkların korunması anlamında, bu çalışmalar yapılmadan, madencilik için yatırımların yapılması, onların yok edilmesi anlamına gelmektedir. Kültür Bakanlığı bu konuyu acilen, özel ve detaylı olarak bu konuyu ele almalıdır. Kültür Bakanlığına bu konudaki uyarı yapılacak ve bu imkan sağlanacak mıdır?

15- İşletme faaliyete geçtikten sonra, işletmenin hangi ünitelerinde hangi tür ve vasıfta kaç işçi çalıştırılacaktır? Çin’den ve başka ülkelerden hangi pozisyonlar için, kaç işçi çalıştırılacaktır?

16- Çaldağı Nikel şirketi, elde edeceği ürünlerin satışı için, hangi şirketlerle ön anlaşma yapmıştır? Geleceğe yönelik olarak, şirketin eski  sahibi olan yabancı şirket ile bir protokol var mıdır? Satılacak olan ürünlerin hangi kriterlere göre satılacağı yönünde, protokoller var mıdır? Bu protokoller yatırımcı ve/veya kredi sağlayacak şirketlere sunulmuş mudur?

17- Toplam kaç ağaç kesildi? Hangi süreçlerde ne kadar kesilecek? Ağaç sayılmayan 8 cm. çapından ve 130 cm.den küçük ağaççık ve fidanların miktarı ne kadardır? Kaldırılan makilik alan ne kadardır? Yok edilecek otlak ve meralar ne kadardır?

18- Rehabilitasyon için hangi süreçlerde ne kadarlık bütçeler öngörülmüştür?

19- Turgutlu Belediyesi ve başka belediyelerle, muhtarlıklarla veya kurumlarla, sosyal sorumluluk veya başka nam ve adlar adı altında yapılmış anlaşma, protokoller var mıdır? Varsa birer sureti tarafımıza verilir mi?

20- Turgutlu, Ahmetli, Saruhanlı, Büyük Belen, Gölmarmara, Manisa, Salihli ovaları başta olmak üzere Gediz Havzasında, tarım, hayvancılık, turizm ve buna dayalı sanayilerden elde edilen gelirler ve sağlanan istihdam hesaplanmış mıdır?

21- Madencilik faaliyeti nedeniyle oluşabilecek insan sağlığı ile ilgili sorunların (kanser dahil) tedavisi için yapılacak harcamaların devlete ve şahıslara maliyeti hesaplanmış mıdır?

22- İngiliz veya başka bir ülkeden Türkiye’ye, hükümete, bakanlıklara herhangi bir baskı gelmiş midir? Çaldağı nikel madeni için bir devlette yapılmış anlaşma var mıdır? Uluslararası anlaşma var mıdır?

23- Halkın, kamunun ve doğanın aleyhine olsa da bu madencilik faaliyetinin devamını gerektirir, halkın bilmediği ve bilmemesi gereken herhangi bir sebep var mıdır? Varsa bu sebep ulusal güvenlikle mi ilgilidir?

24- Önceki dönemde sosyal sorumluluk ve benzeri isimler altında yapılan harcamalar, nasıl muhasebeleştirilmiştir? Ticaret Kanunu, Vergi ve Harçlar kanunlarına uygun yapılıp yapılmadığı bu güne kadar incelenmiş midir?  Bu tür harcamaları şirket vergiden düşmüş müdür?

İşbu sorularımızın cevaplandırılmasını istiyoruz. 19.08.2013

 Turgutlu Çevre Platformu (TURÇEP)

Yorumlar - Yorum Yaz